Polska słynie z bogatego życia kulturalnego, tradycji i twórczego ducha. A Gdańsk śmiało zajmuje czołową pozycję w rozwoju i organizacji tego ośrodka. Muzycy, aktorzy, tancerze, bojownicy o sprawiedliwość i przedstawiciele różnych narodów przyczyniają się do różnorodnego życia w Trójmieście. Przez cały rok miasto przyciąga mieszkańców i turystów bogatym programem kulturalnym: festiwalami, targami, koncertami, nocami filmowymi i wieloma innymi wydarzeniami. Wśród tej różnorodności jest miejsce dla części ukraińskiego społeczeństwa, które jednoczy się poprzez śpiew i taniec od 1976 roku, informuje strona gdanski.pro.
Historia festiwalu
Nowoczesny i młodzieżowy festiwal, co ciekawe, sięga 1976 roku i jest staruszkiem wśród podobnych imprez. To właśnie wtedy w Gdańsku odbyła się „Ueskatiada” zorganizowana przez młodzież z okazji 20-lecia Ukraińskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego. W tamtym roku młodzież polska i ukraińska spotkała się, aby zanurzyć się w głębi tradycji, porozumieć się i zaprezentować program artystyczny. W wydarzeniu wzięli udział nie tylko chłopcy i dziewczęta z Gdańska, ale także uczniowie szkół ukraińskojęzycznych z całej Polski. Uczestnicy mieli na sobie haftowane koszule i spodnie, a do tego wszyscy zostali poczęstowani gołąbkami i pierogami. To wydarzenie stało się impulsem do powstania JarmaRock FEST, choć wówczas nosił on inną nazwę.
Rok 1977 to początek Jarmarku Młodzieżowego, który do dziś odbywa się w Gdańsku. Pierwszym miejscem festiwalu był ośrodek Ukraińskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego. To właśnie UTSC był pomysłodawcą i organizatorem imprezy. Choć impreza odbyła się w listopadzie, cieszyła się dużą popularnością. Dlatego w następnym roku zespół szukał nowego miejsca, ponieważ stare nie mogło pomieścić wszystkich, którzy chcieli dołączyć do festiwalu. Fakt, że młodzi ludzie z całej Polski przyjechali na Targi Młodzieżowe, mimo braku odpowiedniej reklamy, również świadczył o oddźwięku imprezy. A impreza jej nie potrzebowała, bo uczestnicy i goście sami chcieli na nią przyjechać. Festiwal był dobrą okazją nie tylko do wzięcia udziału w występach kulturalnych, ale także do zobaczenia innych Ukraińców mieszkających w Polsce, spotkania byłych kolegów z klasy, którzy również uczyli się w ukraińskojęzycznej szkole i poczucia domowej atmosfery za granicą.
Od 1977 roku Jarmark Młodzieżowy trwa dwa dni i ma bogaty program. Wydarzenie zostało zainicjowane oczywiście przez młodych ludzi, którzy nadal to robią. Z biegiem czasu coraz częściej uczestniczyli w nim ludzie w różnym wieku; każdy chciał przyłączyć się do czegoś rodzimego i się zrelaksować. Lokalizacje często zmieniały się, aby dopasować się do programu i liczby osób. Festiwal odwiedził Uniwersytet Gdański w Sopocie, klub ZAK i wiele innych miejsc, ale wciąż udawało mu się zdobyć przyczółek w gdańskim klubie B90. W 2016 roku festiwal obchodził swoje 40-lecie i postanowił zmienić swój styl. Z biegiem lat w programie pojawiło się wiele nowych atrakcji, stąd też nowa nazwa imprezy — JarmaRock FEST. Nazwa ta łączy w sobie elementy tradycyjnego jarmarku, któremu towarzyszą różne aktywności, rozrywki i gry, a także trochę muzyki, ponieważ głównym elementem festiwalu są nadal występy zespołów. Decyzja ta dodała wydarzeniu nowoczesności i reprezentuje interesy młodych ludzi.
W 2023 roku festiwal odbył się po raz 47. z rzędu i nie zamierza kończyć swojej kariery. Co ciekawe, nawet podczas koronawirusa festiwal działał, choć w formacie online.
Idea wydarzenia
Oprócz części artystycznej festiwal ma również ważną misję. Od wielu lat JarmaRock FEST z powodzeniem łączy Ukraińców i Polaków, rozwija przyjazne stosunki między dwoma narodami, promuje zarówno ukraińskie, jak i polskie dziedzictwo kulturowe oraz pomaga jednoczyć się Ukraińcom mieszkającym w Polsce. I jak pokazały lata i doświadczenie, to zadanie jest niezwykle ważne i dla wielu osób przewyższa nawet program koncertowy. To właśnie dzięki temu elementowi festiwal zyskał popularność, ponieważ organizatorzy nie musieli nikogo zapraszać, Ukraińcy sami chcieli uczestniczyć w wydarzeniu, aby komunikować się ze swoimi krewnymi. Do Gdańska przyjeżdżali ludzie z różnych miast Polski, a festiwal stał się dla nich dobrą tradycją. A Ukraińcy mówią, że czują się tam jak w domu.
Innym ważnym zadaniem imprezy jest wsparcie Ukrainy, którego udzielają Polacy. I ta pomoc zawsze była. Na przykład w 1980 roku studenci z Krakowa zaprezentowali na scenie wiersze Wasyla Symonenki i Wasyla Stusa. W ten sposób Polacy wspierali Ukraińców, którym nie wolno było nawet wspominać nazwisk tych rewolucyjnych poetów. Polacy nie zignorowali Pomarańczowej Rewolucji, o której również wspomniano na festiwalowej scenie. Podobnie było w 2013 roku, kiedy wspierali dążenia Ukraińców do wstąpienia do UE.
Szczególnym symbolem wydarzenia są jego atrybuty. W 2014 roku organizatorzy ponownie wsparli Ukrainę, wybierając nazwę „Czas Jedności”, a w 2015 roku plakat głosił, że Polacy i Ukraińcy są razem. Od początku pełnowymiarowej inwazji stałym tematem festiwalu jest przezwyciężenie wojny w Ukrainie, wsparcie wojska i przesiedleńców. Na przykład Gdańsk przyjął wiele kobiet, które znalazły się w życiu miasta, a miasto wspiera inicjatywy ukraińskich kobiet. Są one wolontariuszkami, wysyłają pomoc dla wojska, wyplatają siatki maskujące, organizują występy artystyczne.
Poza tym festiwal zbiera fundusze na potrzeby Sił Zbrojnych i nie planuje zaprzestania działalności. A w 2023 roku symbolem JarmaRock FEST było wielkie ukraińskie serce, które symbolizuje wszystkich, którzy pracują na rzecz zwycięstwa Ukrainy.
Program JarmaRock
Festiwal nie ustępuje innym wydarzeniom pod względem programu koncertowego. Przykładowo, od zawsze jeden dzień przeznaczony jest na spektakle teatralne, a drugi na występy zespołów muzycznych. Od 1977 roku występowały zespoły instrumentalne, kabaretowe, taneczne i wokalne z całej Polski. Do programu włączano tylko najlepszych muzyków, prezenterów i wykonawców teatralnych. Pod koniec lat 80. w festiwalu mogły brać udział także zespoły z Ukrainy. Od tego czasu festiwal dawał szansę zaprezentowania się nie tylko popularnym wykonawcom, ale także odkrywał młode talenty. Na scenie prezentowana jest muzyka współczesna: rock, pop, elektronika i etno. Uczestnicy nie przestają zaskakiwać różnorodnymi występami, a goście chętnie tańczą na imprezach tanecznych.
Na festiwalu odbywają się również występy poetyckie, pokazy filmów krótkometrażowych i spektakle teatralne. Ukraińskie zespoły są już stałymi uczestnikami festiwalu: „Vopli Vidoplyasova”, „TNMK”, „Skryabin”, „Plach Yeremii”, „Vivienne Mort” i wielu innych muzyków występowało na scenie JarmaRock. A wraz z wybuchem pełnoskalowej wojny headlinerami festiwalu byli Kozak System, który zbierał fundusze na wsparcie ukraińskiej armii, Maria Burmaka, Stanza, Jerry Heil i Patcyki z Franeka.
Co roku do standardowych atrakcji dodawane są nowe wydarzenia. Na przykład młodzi goście mogą wziąć udział w różnych kursach mistrzowskich, grach i konkursach. Na festiwalu działa również dziecięcy zespół wokalno-instrumentalny, który czeka na młode talenty. Stałymi gwiazdami świata teatru jest teatr „Navpaky”, który co roku zachwyca publiczność swoimi produkcjami. A ci, którzy lubią dyskutować, będą mieli co robić na Forum Fest, miejscu ważnych dyskusji na aktualne tematy z życia Ukraińców i Polaków. Z kolei ci, którzy tworzą coś własnymi rękami, mogą sprzedawać swoje wyroby w Art Boxie, przeznaczonym dla rzemieślników z Polski i Ukrainy. Ponadto można wziąć udział w występach DJ-ów, obejrzeć instalacje artystyczne lub dołączyć do dowolnego występu.
Organizatorzy
Tradycję organizowania festiwalu, która trwa już 47 lat, zapoczątkował Związek Ukraińców w Polsce. Organizacja powstała w 1990 roku, choć wcześniej działała pod nazwą Ukraińskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne. Jej celem jest jednoczenie Ukraińców w Polsce, rozwijanie stosunków ukraińsko-polskich i organizowanie różnych wydarzeń, które będą pomagać w utożsamieniu narodu ukraińskiego za granicą. Zespołowi udaje się to, ponieważ z powodzeniem działa w różnych obszarach: zajmuje się kwestiami edukacyjnymi, wydarzeniami kulturalnymi, dyskusjami i projektami, które zachowują pamięć historyczną. Jednym z takich wydarzeń stał się festiwal JarmaRock FEST, który okazał się bardzo skuteczny.
Zespół Związku Ukraińców w Polsce również z powodzeniem wykorzystuje media społecznościowe do promowania różnych projektów i wydarzeń. Na stronach JarmaRock FEST na Facebooku i Instagramie możesz dowiedzieć się nie tylko o działaniach, które odbędą się na festiwalu, ale także o innych wydarzeniach. Organizatorzy ogłaszają koncerty ukraińskich artystów w Polsce, gratulują zespołom przełomowych dat i szczerze cieszą się z osiągnięć swoich partnerów. I, oczywiście, nie zapominają o podkreśleniu znaczenia stosunków ukraińsko-polskich.
