Koval Fest Gdańsk to międzynarodowe wydarzenie kulturalne, które przenosi ukraińskie tradycje kowalskie w europejski wymiar. Tutaj metal staje się językiem dialogu o sile, wytrwałości, odrodzeniu i wspólnym tworzeniu – nawet w obliczu wojny, informuje portal gdanski.pro.
Festiwal to żywy proces kolektywnej kreacji. Metal nie jest tu tylko formowany fizycznie – służy do opowiadania historii, wyrażania emocji i nadawania kulturowych znaczeń. Każdy uczestnik, od mistrzów z Finlandii, Szwecji, Polski i Francji po kowali z Ukrainy, wnosi własne doświadczenie i unikalne techniki. Dzięki temu przestrzeń festiwalu zmienia się w prawdziwą żywą galerię sztuki kowalskiej.
Motywy przewodnie wydarzenia ewoluują wraz z kontekstem dziejowym. „Ziarno życia” symbolizuje nadzieję i kiełkowanie w trudnych warunkach, natomiast „Postapokalipsa” ukazuje sztukę odbudowy i kreatywność rodzącą się na zgliszczach.
Mimo przeniesienia festiwalu do innego kraju, zachował on swoją otwartość i ideę „metalowej historii” tworzonej na żywo. Wydarzenie skutecznie jednoczy artystów, rzemieślników i widzów we wspólnej przestrzeni twórczego dialogu.
Narodziny Koval Fest
Festiwal zadebiutował w 2018 roku w Dnieprze – mieście o silnym charakterze industrialnym i głębokich tradycjach metalurgicznych. To właśnie tam narodził się pomysł tworzenia symboli dzielnic miejskich w formie monumentalnych rzeźb z metalu.
W ciągu czterech lat – do 2021 roku – odbyły się cztery edycje, które zgromadziły około 350 kowali z Ukrainy i zagranicy. Zorganizowano ponad 5000 warsztatów dla mieszkańców, dzięki czemu kowalstwo przestało być rzemiosłem dla wybranych, a stało się dostępnym i zrozumiałym doświadczeniem dla każdego.
Punktem kulminacyjnym każdej edycji było odsłonięcie rzeźb – artystycznych symboli Dniepru. W ten sposób w przestrzeni miejskiej pojawiły się takie dzieła jak „Sokół inspiruje”, „Planeta wiedzy”, „Industrialne serce Dniepru”, „Drzewo przyjaźni uniwersytetów” czy „Talizman Dniepru”.
Wszystkie te obiekty stworzyły spójny system kulturowy – szlak turystyczny „Metalowa Historia Dniepru”. Stał się on wzorcowym przykładem tego, jak sztuka może realnie kształtować nowoczesną infrastrukturę miasta.
Edukacja, strategia i wymiar międzynarodowy
Z czasem Koval Fest wyszedł poza ramy zwykłego festiwalu. W 2019 roku zainaugurowano projekt „Dialog Sztuk”, w ramach którego odbyło się seminarium sztuki ognia „Samhain”. Rok później rozpoczęto prace nad ambitnym dokumentem – „Strategią odrodzenia kowalstwa Ukrainy 2030”, mającą na celu systemowy rozwój tej branży.
W 2021 roku, dzięki wsparciu House of Europe, zrealizowano projekt „Digital Kowale”. Była to seria intensywnych szkoleń z modelowania 3D i projektowania cyfrowego. W tym samym roku festiwal zyskał status Międzynarodowego Festiwalu Sztuki Ludowej i nawiązał partnerstwa z zagranicznymi instytucjami branżowymi.
Wojna jako punkt zwrotny i czas refleksji
Pełnoskalowa inwazja Rosji w 2022 roku brutalnie przerwała naturalny rytm życia festiwalu. W tamtym roku Koval Fest się nie odbył. Część zespołu została zmuszona do opuszczenia Dniepru. Wśród nich była współorganizatorka wydarzenia, Tetiana Tyćka, która ostatecznie zamieszkała w Gdańsku.
Wymuszona pauza nie oznaczała jednak końca. Stała się momentem redefinicji roli festiwalu w ogarniętym wojną świecie. Podjęto decyzję o przeniesieniu Koval Fest za granicę – nie jako formę ucieczki, lecz jako kontynuację ukraińskiej obecności kulturalnej w Europie.
Dlaczego właśnie Gdańsk?
Gdańsk to miasto o potężnej historii wolności, solidarności i portowej otwartości. To idealne miejsce dla festiwalu, który językiem metalu mówi o sile, pracy i wspólnocie. Polska stała się bezpieczną przystanią, a zarazem przestrzenią dialogu, w której ukraińskie kowalstwo mogło wybrzmieć przed międzynarodową publicznością.
Przeniesienie festiwalu do Gdańska to symboliczny gest: ukraińska kultura nie znika pod naciskiem wojny. Przeciwnie – wchodzi w europejską przestrzeń, transformując się i wzbogacając o nowe znaczenia.
Polski KOVAL FEST: Nowe tematy, nowe sensy
W 2023 roku gdańska edycja odbyła się pod hasłem „Ziarno życia”. Stało się ono metaforą siły, która nie niszczy, lecz kiełkuje miłością, wolnością i nadzieją na pokój. Goście mogli nie tylko podziwiać prace, ale i czynnie uczestniczyć w procesie: kuć, odlewać metal, wybijać monety czy tworzyć wspólne rzeźby ze złomu.
W 2024 roku festiwal przebiegał pod hasłem „Postapokalipsa”. W samym sercu Gdańska wykreowano fantastyczny świat odzwierciedlający doświadczenie życia po katastrofie – pełen bólu, ale i wiary w lepsze jutro. Kowalstwo zaprezentowano tu jako rzemiosło odbudowy, łączące hart ducha z niespożytą kreatywnością.
Edukacyjna gra i magia ognia
Polska odsłona Koval Fest wyróżnia się przemyślanym programem edukacyjnym w formie gry. Odwiedzający stopniowo odkrywają techniki obróbki metalu, podążając ścieżką mistrza. Szczególne wrażenie robią wieczorne pokazy sztuki ognia – widowiskowe performanse, w których ogień i metal tworzą fascynujący teatr.
Mistrzowie, którzy zachwycili Gdańsk
Siłą napędową gdańskiego Koval Fest jest międzynarodowy zespół twórców, którzy zamienili festiwal w żywą mapę współczesnego kowalstwa. Mistrz z Finlandii ujął publiczność surową, północną estetyką i precyzją. Polski kowal Kacper Olechnowicz zaprezentował autorskie topory i eksperymenty z bursztynem, łącząc rzemiosło z bałtycką kulturą regionu.
Marian Kwaśny ze Zbąszynia pokazał, jak kowalstwo może ratować dziedzictwo, przekształcając tradycyjne techniki w sztukę nowoczesną. Szczególną uwagę przykuli niezłomni mistrzowie z Ukrainy z kuźni „Darkhan”. Ich obecność stała się symbolem trwałości ukraińskich tradycji mimo trwającej wojny.
Emocjonalną głębię wniósł rzeźbiarz Czesław Podleśny, udowadniając, że metal może być subtelnym narzędziem artystycznego wyrazu. Widowiskowość zapewnili Łukasz Malinowski (Sword Addict), Przemysław Haciński oraz goście z Peru, Szwecji i Francji. Razem z artystami ze Lwowa, Polski i Niemiec stworzyli oni przestrzeń dialogu, w której kowalstwo objawiło się jako sztuka, która naprawdę łączy ludzi.