Zakończenie I wojny światowej w 1918 roku i podpisanie Traktatu Wersalskiego w 1919 roku zapoczątkowały przemiany geopolityczne na mapie Europy. Zmiany dotknęły również Polskę, i to nie tylko terytorialne. W tym okresie w kraju zaczęła się odbudowywać branża adwokacka, zwłaszcza w Gdańsku. W tym artykule na gdanski.pro opowiemy bardziej szczegółowo o rozwoju tej branży w Wolnym Mieście.
Pojawienie się
Ogólnie rzecz biorąc, Gdańsk ma długą historię adwokatury. Pierwsi prawnicy pojawili się w mieście w XIV wieku. Byli to przeważnie kupcy i uczeni, którzy na zasadzie wolontariatu udzielali porad prawnych. Z biegiem czasu adwokatura stała się bardziej profesjonalna, a w XV wieku powstała pierwsza izba adwokacka.
W XIX wieku branża adwokacka w Gdańsku przeżywała niesamowity rozkwit. Z usług prawników zaczęło korzystać coraz więcej mieszkańców miasta. Ze względu na fakt, że Gdańsk był miastem portowym, prawnicy specjalizowali się zazwyczaj w prawie morskim. Było też wielu prawników, którzy reprezentowali interesy kupców i przemysłowców.
Dalsze losy
W okresie międzywojennym powszechnie przyjęto, że terytoria izb adwokackich pokrywały się z obszarami sądów apelacyjnych. W tym czasie na rozwój tej branży duży wpływ miała budowa nowego portu. Świadczyło to o tym, że w Gdańsku jeszcze więcej kupców i rzemieślników będzie potrzebować pomocy prawnika.
Ważnym przedstawicielem branży adwokackiej w Wolnym Mieście w XX wieku był prawnik Hilary Ewert-Krzemieniewski. Był pierwszym adwokatem, który rozpoczął swoją praktykę zawodową w Gdyni. Po studiach mężczyzna odbył aplikację sądową i zdał egzamin sędziowski. Dzięki temu mógł oficjalnie pracować jako prawnik. Hilary pracował także jako notariusz. Prawo dopuszczało taką równoległą działalność. W 1930 roku mężczyzna otworzył pierwszą w Gdańsku kancelarię prawną, w której świadczył zarówno usługi adwokackie, jak i notarialne.
Zakończenie II wojny światowej w 1945 roku i podpisanie traktatów ponownie doprowadziły do zmiany granic państw europejskich. Po zakończeniu wojny Gdańsk znalazł się pod panowaniem komunistycznej Polski. Branża adwokacka była ściśle kontrolowana przez państwo, a wielu prawników zostało zmuszonych do emigracji. W związku z całkowitym zniszczeniem miasta, lokalne władze stanęły przed nowymi wyzwaniami, polegającymi na odbudowie administracji, sądownictwa i adwokatury w mieście.
Po II wojnie światowej pierwsze posiedzenie Okręgowej Rady Adwokackiej w Gdańsku odbyło się 1 listopada 1945 roku. Brak odpowiednich warunków mieszkaniowych był problemem, z którym Rady Adwokackie musiały się borykać od wielu lat. Dlatego prawnicy w Gdańsku przez długi czas nie mieli własnej siedziby. Problem ten został rozwiązany dopiero w 1970 roku. Wtedy to w mieście powstał Dom Adwokata, w którym do dziś mieszczą się organy Pomorskiej Izby Adwokackiej oraz kancelarie adwokackie. Jednym z podstawowych zadań Rady Adwokackiej było sporządzanie list adwokackich. Rada zajmowała się także kształceniem aplikantów.
Lata 80. były trudne dla mieszkańców Gdańska. Nasilające się represje wobec ludności nie pozostały bez odpowiedzi ze strony gdańskich prawników, którzy pomagali represjonowanym. Prawnicy, którzy bronili w procesach politycznych byli poddawani różnego rodzaju prześladowaniom ze strony władz, gdyż ich celem było zastraszenie prawników, aby odstąpili od tych spraw. Pomimo wszystkich trudności, prawnicy sumiennie i entuzjastycznie wykonywali swoje obowiązki, świadcząc pomoc prawną i broniąc w sądach.