{"id":996,"date":"2023-03-09T19:22:46","date_gmt":"2023-03-09T18:22:46","guid":{"rendered":"https:\/\/gdanski.pro\/?p=996"},"modified":"2023-03-09T19:22:54","modified_gmt":"2023-03-09T18:22:54","slug":"johanna-schopenhauer-autorka-jednej-z-najslynniejszych-ksiazek-o-gdansku-ktora-powinien-przeczytac-kazdy-zainteresowany-tym-miastem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gdanski.pro\/pl\/eternal-996-johanna-schopenhauer-autorka-jednej-z-najslynniejszych-ksiazek-o-gdansku-ktora-powinien-przeczytac-kazdy-zainteresowany-tym-miastem","title":{"rendered":"Johanna Schopenhauer &#8211; autorka jednej z najs\u0142ynniejszych ksi\u0105\u017cek o Gda\u0144sku, kt\u00f3r\u0105 powinien przeczyta\u0107 ka\u017cdy zainteresowany tym miastem"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jedn\u0105 ze znanych gda\u0144szczanek jest pisarka Johanna Schopenhauer. Jej \u015blad w historii Gda\u0144ska jest do\u015b\u0107 znacz\u0105cy, ale s\u0142awa syna, wybitnego filozofa Arthura Schopenhauera, przy\u0107mi\u0142a jej w\u0142asn\u0105, niezas\u0142u\u017cenie zepchn\u0119\u0142a j\u0105 na drugi plan i przewa\u017cnie jest znana w\u0142a\u015bnie z roli matki wielkiego my\u015bliciela.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak J. Schopenhauer \u0142\u0105czy z Gda\u0144skiem niezaprzeczalnie wi\u0119cej ni\u017c jej syna, kt\u00f3ry sp\u0119dzi\u0142 w tym mie\u015bcie zaledwie 5 pierwszych lat swojego \u017cycia. To w tym mie\u015bcie min\u0119\u0142o ca\u0142e jej dzieci\u0144stwo i m\u0142odo\u015b\u0107, tu wysz\u0142a za m\u0105\u017c i tu urodzi\u0142a swoje pierwsze dziecko. Johanna zas\u0142uguje wi\u0119c na uwag\u0119 tych, kt\u00f3rych interesuje historia miasta i jego wybitnych mieszka\u0144c\u00f3w &#8211; pisze <a href=\"https:\/\/gdanski.pro\/\">gda\u0144ski.pro<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a32a41461c87\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a32a41461c87\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/gdanski.pro\/pl\/eternal-996-johanna-schopenhauer-autorka-jednej-z-najslynniejszych-ksiazek-o-gdansku-ktora-powinien-przeczytac-kazdy-zainteresowany-tym-miastem\/#Dziecinstwo_J_Schopenhauer_w_Gdansku\" >Dzieci\u0144stwo J. Schopenhauer w Gda\u0144sku<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/gdanski.pro\/pl\/eternal-996-johanna-schopenhauer-autorka-jednej-z-najslynniejszych-ksiazek-o-gdansku-ktora-powinien-przeczytac-kazdy-zainteresowany-tym-miastem\/#Mlodosc_J_Schopenhauer\" >M\u0142odo\u015b\u0107 J. Schopenhauer<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/gdanski.pro\/pl\/eternal-996-johanna-schopenhauer-autorka-jednej-z-najslynniejszych-ksiazek-o-gdansku-ktora-powinien-przeczytac-kazdy-zainteresowany-tym-miastem\/#Przeprowadzka_rodziny_Schopenhauerow_do_Niemiec\" >Przeprowadzka rodziny Schopenhauer\u00f3w do Niemiec<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/gdanski.pro\/pl\/eternal-996-johanna-schopenhauer-autorka-jednej-z-najslynniejszych-ksiazek-o-gdansku-ktora-powinien-przeczytac-kazdy-zainteresowany-tym-miastem\/#Wydarzenia_ktore_zapoczatkowaly_pisarska_kariere_J_Schopenhauer\" >Wydarzenia, kt\u00f3re zapocz\u0105tkowa\u0142y pisarsk\u0105 karier\u0119 J. Schopenhauer<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/gdanski.pro\/pl\/eternal-996-johanna-schopenhauer-autorka-jednej-z-najslynniejszych-ksiazek-o-gdansku-ktora-powinien-przeczytac-kazdy-zainteresowany-tym-miastem\/#Spor_z_synem_ktory_zmienil_zycie_Arthura_i_Johanny\" >Sp\u00f3r z synem, kt\u00f3ry zmieni\u0142 \u017cycie Arthura i Johanny<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/gdanski.pro\/pl\/eternal-996-johanna-schopenhauer-autorka-jednej-z-najslynniejszych-ksiazek-o-gdansku-ktora-powinien-przeczytac-kazdy-zainteresowany-tym-miastem\/#Wydanie_slynnej_ksiazki_o_Gdansku\" >Wydanie s\u0142ynnej ksi\u0105\u017cki o Gda\u0144sku<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dziecinstwo_J_Schopenhauer_w_Gdansku\"><\/span><strong>Dzieci\u0144stwo J. Schopenhauer w Gda\u0144sku<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Johanna Henrietta Schopenhauer urodzi\u0142a si\u0119 9 lipca 1766 roku w domu gda\u0144skiego kupca Christiana Heinricha Trosienera i jego \u017cony El\u017cbiety (z domu Lehmann) w tzw. Domu pod \u017b\u00f3\u0142wiem, kt\u00f3ry znajdowa\u0142 si\u0119 przy ul. \u015aw. Ducha 81. Po zmianie numeracji dom mie\u015bci si\u0119 pod numerem 111.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1104\" height=\"1600\" src=\"https:\/\/cdn.gdanski.pro\/wp-content\/uploads\/sites\/41\/2023\/03\/image-8.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-997\" srcset=\"https:\/\/cdn.gdanski.pro\/wp-content\/uploads\/sites\/41\/2023\/03\/image-8.png 1104w, https:\/\/cdn.gdanski.pro\/wp-content\/uploads\/sites\/41\/2023\/03\/image-8-207x300.png 207w, https:\/\/cdn.gdanski.pro\/wp-content\/uploads\/sites\/41\/2023\/03\/image-8-768x1113.png 768w, https:\/\/cdn.gdanski.pro\/wp-content\/uploads\/sites\/41\/2023\/03\/image-8-1060x1536.png 1060w, https:\/\/cdn.gdanski.pro\/wp-content\/uploads\/sites\/41\/2023\/03\/image-8-696x1009.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1104px) 100vw, 1104px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jedn\u0105 z cech dawnego budynku jest posta\u0107 \u017c\u00f3\u0142wia na szczycie, od kt\u00f3rej wzi\u0105\u0142 swoj\u0105 nazw\u0119. \u017b\u00f3\u0142w jest metalowy i przy silnym wietrze kiwa g\u0142ow\u0105, a tak\u017ce trzepocze ruchom\u0105 z\u0142ocon\u0105 g\u0142ow\u0105 i \u0142apami. Ten rodzinny dom Johanny jest cz\u0119sto uwa\u017cany za miejsce narodzin jej syna A. Schopenhauera. To zamieszanie wynikn\u0119\u0142o przez to, \u017ce dom, w kt\u00f3rym urodzi\u0142 si\u0119 s\u0142ynny filozof, znajduje si\u0119 nieopodal, przy tej samej ulicy, ale pod numerem 47.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"840\" height=\"630\" src=\"https:\/\/cdn.gdanski.pro\/wp-content\/uploads\/sites\/41\/2023\/03\/image-9.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1000\" srcset=\"https:\/\/cdn.gdanski.pro\/wp-content\/uploads\/sites\/41\/2023\/03\/image-9.png 840w, https:\/\/cdn.gdanski.pro\/wp-content\/uploads\/sites\/41\/2023\/03\/image-9-300x225.png 300w, https:\/\/cdn.gdanski.pro\/wp-content\/uploads\/sites\/41\/2023\/03\/image-9-768x576.png 768w, https:\/\/cdn.gdanski.pro\/wp-content\/uploads\/sites\/41\/2023\/03\/image-9-696x522.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 840px) 100vw, 840px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Johanna by\u0142a najstarsz\u0105 z czterech c\u00f3rek w rodzinie. Wszechstronne gruntowne wykszta\u0142cenie otrzyma\u0142a w domu rodzic\u00f3w. W wieku 6 lat dziewczynka uczestniczy\u0142a ju\u017c w lekcjach angielskiego, co by\u0142o bardzo niezwyk\u0142e w tamtych czasach. Z kolei od 1777 roku pobiera\u0142a prywatne lekcje u kandydata Kushela.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Opr\u00f3cz j\u0119zyk\u00f3w obcych studiowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c malarstwo, podziwiaj\u0105c tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Angeliki Kauffmann. Natomiast absolutnie nie by\u0142a zainteresowana poezj\u0105. W wieku 10 lat chcia\u0142a wyjecha\u0107 do Berlina, aby studiowa\u0107 malarstwo u Daniela Chodowieckiego, ale jej ojciec by\u0142 temu przeciwny. W tym czasie jej duchowym mentorem i nauczycielem by\u0142 Szkot Richard Jameson, ksi\u0105dz kolonii angielskiej w Gda\u0144sku.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Mlodosc_J_Schopenhauer\"><\/span>M\u0142odo\u015b\u0107 J. Schopenhauer<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1785 roku Johanna wysz\u0142a za m\u0105\u017c za bogatego gda\u0144skiego kupca Heinricha Florisa Schopenhauera, starszego od niej o 20 lat. Nie chcia\u0142a tego ma\u0142\u017ce\u0144stwa, ale mimo to zgodzi\u0142a si\u0119 na pro\u015bb\u0119 rodzic\u00f3w i m\u0119\u017ca. Takie aran\u017cowane ma\u0142\u017ce\u0144stwa by\u0142y w tamtych czasach powszechne. Umowa ta oznacza\u0142a dla Johanny uzyskanie wysokiego statusu spo\u0142ecznego i mo\u017cliwo\u015b\u0107 zdobycia dobrego wykszta\u0142cenia kulturalnego. Jednak z biegiem czasu sta\u0142o si\u0119 zrozumia\u0142e, \u017ce ma\u0142\u017ce\u0144stwo nie przynios\u0142o szcz\u0119\u015bcia \u017cadnemu ze wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conk\u00f3w, o czym Johanna wielokrotnie wspomina\u0142a w swoich utworach literackich.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015alub odby\u0142 si\u0119 w ko\u015bciele \u015awi\u0119tych Anio\u0142\u00f3w, kt\u00f3ry znajdowa\u0142 si\u0119 przy dawnej Wielkiej Alei, obecnie zwan\u0105 Alej\u0105 Zwyci\u0119stwa. Teren ten mie\u015bci\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas poza granicami Gda\u0144ska. By\u0107 mo\u017ce wybrano go ze wzgl\u0119du na to, \u017ce nie by\u0142 obj\u0119ty zarz\u0105dzeniami miejskimi, kt\u00f3re zabrania\u0142y hucznych wesel i ogranicza\u0142y imprezy dla wielu os\u00f3b. Ponadto w grupie spo\u0142ecznej zamo\u017cnych kupc\u00f3w gda\u0144skich panowa\u0142a moda na \u015bluby poza miastem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wraz z m\u0119\u017cem Johanna podr\u00f3\u017cowa\u0142a po Europie, m.in. po Anglii, Szkocji i Francji. Mi\u0142o\u015b\u0107 do podr\u00f3\u017cowania kobieta odziedziczy\u0142a po ojcu, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c cz\u0119sto podr\u00f3\u017cowa\u0142 s\u0142u\u017cbowo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwsz\u0105 podr\u00f3\u017c odbyli w 1787 roku przez Berlin, Hanower, Antwerpi\u0119 i Bruksel\u0119. Nast\u0119pnie udali si\u0119 do Anglii z Calais. Jesieni\u0105 londy\u0144ska pogoda \u017ale wp\u0142yn\u0119\u0142a na zdrowie Johanny i wr\u00f3cili do domu, do Gda\u0144ska.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">22 lutego 1788 roku urodzi\u0142o si\u0119 ich pierwsze dziecko, syn Arthur.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Przeprowadzka_rodziny_Schopenhauerow_do_Niemiec\"><\/span>Przeprowadzka rodziny Schopenhauer\u00f3w do Niemiec<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W marcu 1793 roku rodzina Schopenhauer\u00f3w opu\u015bci\u0142a Gda\u0144sk i przenios\u0142a si\u0119 do Hamburga. Nadal du\u017co podr\u00f3\u017cowali po krajach europejskich wraz z synem. W 1797 roku w Hamburgu urodzi\u0142o si\u0119 ich drugie dziecko, c\u00f3rka Adele.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1800 roku Johanna wraz z m\u0119\u017cem podr\u00f3\u017cowa\u0142a po Niemczech. W 1803 roku podr\u00f3\u017cowali przez Holandi\u0119, Belgi\u0119 i Angli\u0119 do Pary\u017ca. Wiosn\u0105 rodzina uda\u0142a si\u0119 do po\u0142udniowej Francji i Alp, a latem przez Szwabi\u0119, Bawari\u0119 i Austri\u0119 wr\u00f3ci\u0142a do Hamburga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1805 roku m\u0105\u017c Johanny, Heinrich, prawdopodobnie pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo, spadaj\u0105c z okna spi\u017carni. W ostatnich latach cierpia\u0142 na depresj\u0119 i by\u0142 dra\u017cliwy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wydarzenia_ktore_zapoczatkowaly_pisarska_kariere_J_Schopenhauer\"><\/span>Wydarzenia, kt\u00f3re zapocz\u0105tkowa\u0142y pisarsk\u0105 karier\u0119 J. Schopenhauer<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"400\" height=\"576\" src=\"https:\/\/cdn.gdanski.pro\/wp-content\/uploads\/sites\/41\/2023\/03\/image-10.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1003\" srcset=\"https:\/\/cdn.gdanski.pro\/wp-content\/uploads\/sites\/41\/2023\/03\/image-10.png 400w, https:\/\/cdn.gdanski.pro\/wp-content\/uploads\/sites\/41\/2023\/03\/image-10-208x300.png 208w\" sizes=\"auto, (max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We wrze\u015bniu 1806 roku, w wieku 39 lat, Johanna przenios\u0142a si\u0119 do Weimaru. Kobieta nadal by\u0142a zamo\u017cna, poniewa\u017c \u017cy\u0142a z pieni\u0119dzy rodzic\u00f3w. W Weimarze uda\u0142o si\u0119 jej do\u015b\u0107 szybko zebra\u0107 wok\u00f3\u0142 siebie najlepsze towarzystwo. W\u015br\u00f3d jej przyjaci\u00f3\u0142 znale\u017ali si\u0119: Johann Wolfgang von Goethe, Christoph Martin Wieland, Friedrich Justin Bertuch, Karl Friedrich Zelter, Johann Heinrich Mayer, Bettina von Arnim, Zacharias Werner i wiele innych s\u0142awnych os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Urz\u0105dza\u0142a cotygodniowe herbatki w Salonie Literackim, kt\u00f3ry szybko sta\u0142 si\u0119 centrum \u017cycia kulturalnego. Goethe by\u0142 sta\u0142ym go\u015bciem, a wi\u0119\u017a \u0142\u0105cz\u0105ca go z rodzin\u0105 Schopenhauer\u00f3w by\u0142a tak bliska, \u017ce \u200b\u200bAdele przez ca\u0142e \u017cycie nazywa\u0142a go \u201eojcem\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Johanna zmieni\u0142a stosunek spo\u0142ecze\u0144stwa weimarskiego do \u017cony Goethego, Christiany Vulpius. By\u0142a pierwsz\u0105 kobiet\u0105 z wy\u017cszych sfer, kt\u00f3ra otworzy\u0142a Christianie drzwi swoich posiedze\u0144 przy herbacie. Johanna z\u0142ama\u0142a \u00f3wczesny zakaz spo\u0142eczny, za co Goethe by\u0142 jej bardzo wdzi\u0119czny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przyja\u017ani\u0142a si\u0119 z estetykiem i krytykiem sztuki, znawc\u0105 w\u0142oskiej sztuki i literatury Carlem Ludwigiem Fernowem. Mieszka\u0142 w jej domu i zmar\u0142 w nim w 1808 roku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zwi\u0105zek ten odegra\u0142 decyduj\u0105c\u0105 rol\u0119 w jej tw\u00f3rczo\u015bci literackiej. W 1810 roku Johanna napisa\u0142a i opublikowa\u0142a swoj\u0105 biografi\u0119, kt\u00f3r\u0105 zatytu\u0142owa\u0142a \u201eCarl Ludwig Fernow&#8217;s Leben\u201d. Sukces ksi\u0105\u017cki zach\u0119ci\u0142 Johann\u0119 do dalszego pisania. Pocz\u0105tkowo pisa\u0142a o podr\u00f3\u017cach, ale od 1819 roku przerzuci\u0142a si\u0119 na powie\u015bci, a tak\u017ce spod jej pi\u00f3ra wysz\u0142y prace z dziedziny historii sztuki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Popularno\u015b\u0107 J. Schopenhauer jako pisarki by\u0142a tak wielka, \u017ce \u200b\u200bjej syn Arthur odnotowa\u0142 to w swojej biografii, kt\u00f3r\u0105 z\u0142o\u017cy\u0142 na Uniwersytecie w Berlinie w 1819 roku.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><\/h2>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Spor_z_synem_ktory_zmienil_zycie_Arthura_i_Johanny\"><\/span>Sp\u00f3r z synem, kt\u00f3ry zmieni\u0142 \u017cycie Arthura i Johanny<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1814 roku zwi\u0105zek Johanny z Georgiem Friedrichem von Gerstenbergkiem i spory o pieni\u0105dze doprowadzi\u0142y do \u200b\u200b\u200b\u200broz\u0142amu w relacjach z jej synem Arthurem, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c obwinia\u0142 matk\u0119 o \u015bmier\u0107 ojca. A. Schopenhauer przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Drezna. Relacje mi\u0119dzy matk\u0105 a synem nie uleg\u0142y poprawie, nigdy wi\u0119cej nie spotkali si\u0119 osobi\u015bcie. Badacze uwa\u017caj\u0105, \u017ce mia\u0142o to znacz\u0105cy wp\u0142yw na charakter oraz \u015bwiatopogl\u0105d m\u0142odego cz\u0142owieka i towarzyszy\u0142o mu przez ca\u0142e \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1819 roku Johanna straci\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 swojego maj\u0105tku. Jej syn Arthur, kt\u00f3ry by\u0142 w\u0142a\u015bcicielem jednej trzeciej spadku po ojcu, zaoferowa\u0142 jej wsparcie finansowe, ale kobieta je odrzuci\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sytuacja matki A. Schopenhauera by\u0142a bardzo trudna, pisanie sta\u0142o si\u0119 wa\u017cnym \u017ar\u00f3d\u0142em jej utrzymania. W latach 1819-1820 ukaza\u0142o si\u0119 jej najs\u0142ynniejsze 3-tomowe dzie\u0142o \u201eGabriele, ein Roman\u201d. Krytycznie przedstawi\u0142a w nim \u00f3wczesn\u0105 kultur\u0119 intelektualn\u0105 i spo\u0142eczn\u0105, opisywan\u0105 z wielk\u0105 obserwacj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak zarobione pieni\u0105dze najprawdopodobniej wystarczy\u0142y tylko na stosunkowo skromny styl \u017cycia, jak napisa\u0142a Adele w swoim li\u015bcie do brata w 1836 roku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poniewa\u017c sytuacja materialna rodziny Schopenhauer\u00f3w w Weimarze by\u0142a trudna, c\u00f3rka nalega\u0142a na przeprowadzk\u0119 do Bonn w 1829 roku. Mieszkali w Unkel nad Renem w wiejskim domu bogatej przyjaci\u00f3\u0142ki Adele, a zim\u0105 w Bonn. Od 1832 roku Bonn sta\u0142o si\u0119 ich sta\u0142\u0105 rezydencj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Stan zdrowia Johanny pogorszy\u0142 si\u0119, co wp\u0142yn\u0119\u0142o na jej pisanie. Sytuacja finansowa jeszcze bardziej by\u0142a niepokoj\u0105ca. W 1837 roku Johanna zosta\u0142a zmuszona do napisania listu do ksi\u0119cia Karla Augusta von Sachsen-Weimar-Eisenach z pro\u015bb\u0105 o pomoc. Da\u0142 jej skromn\u0105 honorow\u0105 pensj\u0119 i zaprosi\u0142 do Jeny, gdzie przeprowadzi\u0142a si\u0119 z c\u00f3rk\u0105. 16 kwietnia 1838 roku Johanna zmar\u0142a. Zosta\u0142a pochowana w Jenie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wydanie_slynnej_ksiazki_o_Gdansku\"><\/span>Wydanie s\u0142ynnej ksi\u0105\u017cki o Gda\u0144sku<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"420\" height=\"631\" src=\"https:\/\/cdn.gdanski.pro\/wp-content\/uploads\/sites\/41\/2023\/03\/image-11.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1006\" srcset=\"https:\/\/cdn.gdanski.pro\/wp-content\/uploads\/sites\/41\/2023\/03\/image-11.png 420w, https:\/\/cdn.gdanski.pro\/wp-content\/uploads\/sites\/41\/2023\/03\/image-11-200x300.png 200w\" sizes=\"auto, (max-width: 420px) 100vw, 420px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po \u015bmierci Johanny, Adele opublikowa\u0142a niedoko\u0144czony pami\u0119tnik swojej matki opowiadaj\u0105cy o \u017cyciu Johanny w Gda\u0144sku, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 w Niemczech pod tytu\u0142em \u201cJugendleben und Wanderbilder\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ksi\u0105\u017cka wzbudzi\u0142a du\u017ce zainteresowanie w Gda\u0144sku, a jej publikacja by\u0142a kilkakrotnie wznawiana. W tym utworze pisarka przedstawi\u0142a styl \u017cycia w Gda\u0144sku w XVIII wieku. J\u0119zyk i humor, z jakim napisano prac\u0119, sprawi\u0142y, \u017ce bogata w fakty ksi\u0105\u017cka cieszy\u0142a si\u0119 uznaniem w\u015br\u00f3d historyk\u00f3w i krytyk\u00f3w literackich.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ksi\u0105\u017cce autorka opisa\u0142a wygl\u0105d miasta, starych dom\u00f3w, mieszczan, ich s\u0142u\u017c\u0105cych, flisak\u00f3w, kt\u00f3rych nazywano \u201eSzymkami\u201d. Opowiedzia\u0142a te\u017c o swoim nastoletnim \u017cyciu, prze\u0142omach, \u015blubach, opisa\u0142a \u017cycie w samym mie\u015bcie i w podmiejskich letniskach, przy ul. Polanki, a tak\u017ce na osiedlu Sztutowo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest to jedyne dzie\u0142o Johanny, kt\u00f3re ukaza\u0142o si\u0119 w Polsce. W 1959 roku wydano je po raz pierwszy w j\u0119zyku polskim pod tytu\u0142em \u201eGda\u0144skie wspomnienia m\u0142odo\u015bci\u201d w t\u0142umaczeniu Tadeusza Kruszy\u0144skiego. W 2010 roku ukaza\u0142o si\u0119 drugie wydanie ksi\u0105\u017cki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">J. Schopenhauer przez d\u0142ugi czas by\u0142a pomijana. Jej literackie i historyczne znaczenie odkryto dopiero w 1980 roku. Obecnie jest uwa\u017cana za jedn\u0105 z najwybitniejszych pisarek niemieckich pierwszej po\u0142owy XIX wieku. Jej listy, wspomnienia i dzienniki podr\u00f3\u017cy sta\u0142y si\u0119 uznanymi dowodami kulturowymi i historycznymi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jedn\u0105 ze znanych gda\u0144szczanek jest pisarka Johanna Schopenhauer. Jej \u015blad w historii Gda\u0144ska jest do\u015b\u0107 znacz\u0105cy, ale s\u0142awa syna, wybitnego filozofa Arthura Schopenhauera, przy\u0107mi\u0142a jej w\u0142asn\u0105, niezas\u0142u\u017cenie zepchn\u0119\u0142a j\u0105 na drugi plan i przewa\u017cnie jest znana w\u0142a\u015bnie z roli matki wielkiego my\u015bliciela. Jednak J. Schopenhauer \u0142\u0105czy z Gda\u0144skiem niezaprzeczalnie wi\u0119cej ni\u017c jej syna, kt\u00f3ry sp\u0119dzi\u0142 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":266,"featured_media":645,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[194],"tags":[488,478,477,474,495,491,493,472,480,492,494,476,489,496,490],"moimportance":[33],"motype":[199],"moformat":[76],"class_list":["post-996","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-sukcesow","tag-domy-schopenhauerow-w-gdansku","tag-dwor-w-oruni","tag-dziecinstwo-i-mlodosc-schopenhauera","tag-dzieje-ksiazki-w-gdansku","tag-filozofowie-gdanscy","tag-historie-znanych-ludzi","tag-johanna-schopenhauer","tag-kim-byl-schopenhauer","tag-kobiet-w-gdansku","tag-ksiazki-o-gdansku","tag-rodzina-schopenhauerow","tag-slawni-gdanszczanie","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-longread-short"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gdanski.pro\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/996","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gdanski.pro\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gdanski.pro\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanski.pro\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/266"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanski.pro\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=996"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gdanski.pro\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/996\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1009,"href":"https:\/\/gdanski.pro\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/996\/revisions\/1009"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanski.pro\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/645"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gdanski.pro\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=996"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanski.pro\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=996"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanski.pro\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=996"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanski.pro\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=996"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanski.pro\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=996"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdanski.pro\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=996"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}